روزهداری؛ علم چه میگوید؟
روزهداری یکی از قدیمیترین روشهای ارتقای سلامت در تاریخ بشر است. امروزه پژوهشهای پزشکی نشان دادهاند که روزهداری متناوب و روزه مذهبی مانند ماه Ramadan میتوانند اثرات قابلتوجهی بر متابولیسم، سلامت قلب، التهاب و حتی بازسازی سلولی داشته باشند.
در این مقاله بهصورت علمی و تخصصی بررسی میکنیم که فواید روزهداری چیست و چه افرادی باید با احتیاط روزه بگیرند.
روزهداری چگونه بر متابولیسم بدن اثر میگذارد؟
با گذشت 8 تا 12 ساعت از شروع روزه:
ذخایر گلیکوژن کاهش مییابد
سطح انسولین پایین میآید
بدن وارد فاز چربیسوزی (لیپولیز) میشود
این تغییر سوخت متابولیک باعث افزایش حساسیت به انسولین و کاهش مقاومت به انسولین میشود؛ موضوعی که نقش مهمی در پیشگیری از دیابت نوع ۲ دارد.
تأثیر روزهداری بر کاهش وزن و چربی شکمی
یکی از مهمترین فواید روزهداری، کمک به کاهش وزن و بهویژه کاهش چربی احشایی است. چربی احشایی با بیماریهای زیر مرتبط است:
کبد چرب
فشار خون
بیماری قلبی
سندرم متابولیک
روزهداری با کاهش کالری دریافتی و تنظیم هورمونها، روند چربیسوزی را تقویت میکند.
فعال شدن اتوفاژی؛ بازسازی سلولی در زمان روزه
در شرایط کمبود انرژی، بدن فرآیندی به نام «اتوفاژی» را فعال میکند؛ فرآیندی که طی آن سلولهای آسیبدیده پاکسازی میشوند.
مطالعات گسترده در زمینه اتوفاژی توسط دانشمند ژاپنی Yoshinori Ohsumi توسعه یافت.
مزایای بالقوه این فرآیند:
کاهش استرس اکسیداتیو
بهبود سلامت سلولی
احتمال کاهش روند پیری
فواید روزهداری برای سلامت قلب
پژوهشها نشان دادهاند روزهداری میتواند:
LDL را کاهش دهد
HDL را افزایش دهد
تریگلیسرید را کم کند
فشار خون را تنظیم کند
التهاب سیستمیک را کاهش دهد
کاهش التهاب مزمن با روزهداری
التهاب مزمن زمینهساز بسیاری از بیماریهای غیرواگیر است. روزهداری میتواند باعث کاهش:
CRP
IL-6
مارکرهای استرس اکسیداتیو
شود و در نتیجه خطر بیماریهای متابولیک را کاهش دهد.
دیدگاه طب ایرانی درباره فواید روزهداری
در منابع طب ایرانی، امساک غذایی کنترلشده باعث:
تحلیل مواد زائد
کاهش اخلاط فاسد
تقویت قوه هاضمه
تعادل مزاج
میشود.
با این حال، در طب ایرانی تأکید شده است که روزه باید متناسب با:
مزاج فرد
سن
فصل
قدرت بدنی
تنظیم گردد.
چه افرادی نباید بدون مشورت پزشک روزه بگیرند؟
دیابت وابسته به انسولین
بارداری و شیردهی
کمخونی شدید
بیماریهای کلیوی
سالمندان ضعیف
ارزیابی تخصصی پیش از روزهداری ضروری است.
جمعبندی: روزهداری؛ علم چه میگوید؟
فواید روزهداری از نظر علمی شامل:
✔ بهبود حساسیت به انسولین
✔ کاهش وزن و چربی شکمی
✔ فعالسازی اتوفاژی
✔ بهبود سلامت قلب
✔ کاهش التهاب مزمن
است. با این حال، روزهداری باید متناسب با شرایط فردی و زیر نظر متخصص انجام شود.
بدون دیدگاه